یادداشت/ الگوی یکپارچه توانمندسازی روستایی در آذربایجان غربی؛ از مسکن ایمن تا اقتصاد مولد
روستاها تنها محل سکونت یکسوم جمعیت آذربایجان غربی نیستند، بلکه کانونهای اصلی تولید، فرهنگ و هویت این سرزمین به شمار میروند.
دکتر رضا رحمانی استاندار استان آذربایجان غربی
روستاها تنها محل سکونت یکسوم جمعیت آذربایجان غربی نیستند، بلکه کانونهای اصلی تولید، فرهنگ و هویت این سرزمین به شمار میروند. از این رو، هر برنامهای برای پیشرفت استان، باید از مسیر توسعه پایدار و همهجانبه روستاها بگذرد. دولت با این نگرش، یک مدل یکپارچه را به اجرا گذاشته که هدف آن فراتر از ساختوساز است؛ هدف، خلق اکوسیستمی است که در آن هر روستایی به آیندهای روشن، امن و شکوفا امیدوار باشد.
بنیانگذاری سکونتگاههای امن و پایدار
یک زندگی شایسته، با یک خانه امن و محیطی توسعهیافته آغاز میشود. این دو، بنیانهای اصلی ماندگاری جمعیت و شکوفایی در روستاها هستند. با درک آسیبپذیری بافت سنتی روستاها، نهضت مقاومسازی مسکن به اولویتی حیاتی تبدیل شده است. افزایش شاخص مقاومسازی از ۳۳٪ به ۳۸٪ در یک سال، به معنای ایمنسازی زندگی و دارایی بیش از ۱۸,۹۰۰ خانوار روستایی است. این یک اقدام پیشگیرانه است که از بحرانهای آینده جلوگیری کرده و آرامش را به خانوادهها هدیه میدهد. یک خانه مقاوم در انزوا کارایی ندارد. به همین دلیل، توسعه زیرساختها با جدیت دنبال شده است. رشد ۱۰ درصدی شاخص برخورداری از طرح هادی (از ۵۱٪ به ۶۱٪)، آسفالتریزی معابر در ۳۸۰ روستا و اجرای دهها پروژه عمرانی دیگر، رگهای حیاتی روستاها را برای دسترسی به خدمات، بازار و فرصتهای جدید باز کرده است.
هموارسازی مسیر مالکیت و توانمندسازی خانوار
بزرگترین موانع برای ساخت یک زندگی، هزینه زمین و تأمین مالی است. راهبرد دولت، برداشتن این موانع از پیش پای مردم و واگذاری قدرت ساختوساز به خود آنهاست. با واگذاری بیش از ۱۳۰۰ قطعه زمین رایگان (در قالب اجاره ۹۹ ساله)، دولت مهمترین و پرهزینهترین گام برای خانهدار شدن را برای جوانان و خانوادههای روستایی هموار کرده است. اعطای وام ۳۵۰ میلیون تومانی با سود ۵٪ و بازپرداخت بلندمدت، ابزاری قدرتمند در دستان مردم است تا خودشان سرنوشت مسکن خود را رقم بزنند. این سیاست حمایتی، در کنار توزیع بیش از ۲۲۸ میلیارد تومان مصالح یارانهای، فشار مالی را به حداقل رسانده و چرخه ساختوساز محلی را به حرکت درآورده است.
تبدیل داراییها به ثروت و فرصت اقتصادی
یک خانه، زمانی که مالکیت آن قانونی و تثبیتشده باشد، از یک سرپناه به یک دارایی مولد تبدیل میشود. این رویکرد، سرمایههای خُرد روستایی را به چرخه اقتصاد کلان کشور وارد میکند. صدور ۳۰۰۰ جلد سند مالکیت جدید برای خانههای روستایی، به معنای رسمیت بخشیدن به داراییهای مردم است. این سند، ابزاری برای دریافت وامهای کسبوکار، حلوفصل اختلافات و تضمین آینده فرزندان است و سرمایهای راکد را به ثروتی فعال تبدیل میکند. این اقدامات در نهایت به راهبردهای کلان اقتصادی مانند «طرح ساماندهی منظومههای روستایی» و حمایت از طرحهای بومگردی گره میخورد. وقتی یک روستایی صاحب خانهای امن و سندی معتبر است، با اطمینان بیشتری میتواند برای راهاندازی یک کسبوکار کوچک یا یک واحد بومگردی اقدام کند و به اقتصاد روستا جان تازهای ببخشد.
چشمانداز نهایی؛ روستای توانمند، استانی پیشرو
این مجموعه اقدامات، حلقههای یک زنجیره به هم پیوسته برای توانمندسازی روستاهای آذربایجان غربی است. هدف نهایی، کاهش شکاف میان شهر و روستا و ساختن آیندهای است که در آن، هر شهروند در هر نقطه از استان، به فرصتهای برابر برای یک زندگی امن، مرفه و عزتمندانه دسترسی داشته باشد. ما در حال ساختن روستاهایی هستیم که نه تنها محل زندگی، بلکه سرچشمه نوآوری، تولید و امید باشند.
